3/5/2020

Tolken zijn zeer kwetsbaar en dus vatbaar voor besmettingen. Door de aard van hun werk. In veel gevallen zitten ze zeer dicht bij de persoon voor wie ze moeten tolken, zoals bij politieverhoren, rechtszittingen of verhoren van kandidaat-vluchtelingen. Of ze werken in zeer kleine ruimtes (tolkcabine) met een collega, zoals bij conferenties.

Daarom is het belangrijk dat er duidelijke richtlijnen gelden. Wat mag en wat niet mag.

De meeste tolken zijn zelfstandigen. Zij zijn verondersteld zelf voor hun bescherming te zorgen. Dat lijkt logisch, maar is het in werkelijkheid niet. Zij bepalen niet zelf in welke omstandigheden zij moeten werken. Dat een verhoorde en een tolk samen in een klein verhoorlokaal zitten op nauwelijks een halve meter afstand, is niet het gevolg van een beslissing van de tolk… Belangrijk is ook dat tolken op veel uiteenlopende plekken werken en dus in veel verschillende omstandigheden, met een zeer wisselende graad van beveiliging en bescherming.

Daarom stellen we de volgende richtlijnen voor.

1.       Geef de voorkeur aan tolken-op-afstand, per video of per telefoon. De techniek wordt al ruim gebruikt. Voor alle duidelijkheid, fysiek in de nabijheid van de ‘klant’ tolken is duidelijk beter, onder andere omdat de omgeving, de lichaamstaal van die klant…  ook informatie bieden die de tolk kan helpen bij zijn werk. Afstandstolken is dus enkel een noodoplossing.

2.       Zorg bij afstandstolken voor een beveiligde telefoonlijn/internetverbinding.

3.       Zorg ervoor dat alle hygiënische maatregelen genomen worden als afstandstolken niet kan, als m.a.w. de tolk enkel op de plek van de communicatie kan werken.

Enkele maatregelen die kunnen worden genomen:

–          De tolk zit op voldoende afstand van de andere deelnemers. Mocht de spreekafstand daardoor te groot zijn, dan kan die afstand overbrugd worden door geluidsversterking (microfoon + versterker; intercomsysteem; tolkkoffer…). Dergelijke systemen werken zonder internetverbinding, gsm of computer en zijn dus perfect veilig.

–          De tolk wordt beschermd door een wand van bijvoorbeeld plexiglas.

–          De tolk zit in een ander lokaal dan de andere deelnemers en tolkt via audiovisuele middelen (gsm, camera op de laptop, geluidsversterking…).

–          De tolk beschikt over gel om zijn handen regelmatig te ontsmetten. Dat is zeker belangrijk wanneer bijvoorbeeld de tolk een document moet ondertekenen dat ook door de andere deelnemers moet worden getekend, bijvoorbeeld bij een verhoor. Verder ook: ontsmetting van micro’s en hoofdtelefoons, als die gebruikt worden. En: de tolk deelt zijn of haar pen niet met andere deelnemers.

–          De tolk gebruikt een mondmasker wanneer dat mogelijk is. Mondmaskers vormen echter een bijkomende hindernis bij het tolken (de tolk moet duidelijk articuleren om verstaanbaar te zijn; de tolk die een bril draagt ziet zijn bril beslaan…)

Publicatieblad van de Europese UnieC 126/12

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

COVID-19: Richtsnoeren betreffende de uitvoering van de relevante EU-bepalingen op het gebied van de asiel- en terugkeerprocedures en betreffende hervestiging

(2020/C 126/02)

Praktische leidraad:

–          Het is aan te raden om het persoonlijk onderhoud voor zover mogelijk op afstand te voeren door gebruik te maken van videoconferentietechnologie, tenzij wegens bijzondere procedurele behoeften een persoonlijk onderhoud via videoconferentie niet geschikt is voor de verzoeker (bv. doordat de verzoeker getraumatiseerd is, gendergerelateerde vervolging geeft ondergaan, een kind is of een gehoorbeperking heeft). Daarnaast moet er gebruik worden gemaakt van simultaanvertolking op afstand via speciaal daarvoor gereserveerde telefoonlijnen.

(…)

–          Mochten videoconferenties technisch niet haalbaar of ongeschikt zijn, dan kunnen de lidstaten gebruikmaken van mogelijkheden voor het creëren van de vereiste ruimtelijke en sociale afstand om het risico van infectie te beperken, zoals het installeren van veiligheidsglas, een en ander op basis van het advies inzake gezondheid en veiligheid. Ook in het geval dat videoconferenties technisch niet haalbaar zijn, moeten alle mogelijkheden voor simultaanvertolking op afstand worden onderzocht.”

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020XC0417(07)&from=FR

Relevante Belgische wetgeving

https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/loi_a1.pl?language=nl&la=N&cn=1808111730&table_name=wet&&caller=list&N&fromtab=wet&tri=dd+AS+RANK&rech=1&numero=1&sql=(text+contains+(%27%27))#LNKR0046